સરકારી પરીક્ષા માટેનું રીઝનીંગ 80 MCQ સાથે
રીઝનીંગ (Reasoning)
સરકારી પરીક્ષા માટે પાયાનું જ્ઞાન અને ટ્રીક્સ
1. શ્રેણી (Series) - નંબર અને આલ્ફાબેટ
શ્રેણીના પ્રશ્નોમાં તાર્કિક ક્રમ શોધવાનો હોય છે. આ માટે બેઝિક ગણિત (વર્ગ, ઘન, અવિભાજ્ય સંખ્યા) આવડવું જોઈએ.
A. આલ્ફાબેટ સીરીઝ યાદ રાખવાની ટ્રીક:
અંગ્રેજી મૂળાક્ષરોનો ક્રમ યાદ રાખવા માટે નીચેનો શબ્દ યાદ રાખો:
આના આધારે તમે આજુબાજુના અક્ષરોનો ક્રમ ઝડપથી શોધી શકો છો.
B. વિરુદ્ધ અક્ષરો (Opposite Letters):
A ની સામે Z, B ની સામે Y વગેરે. સરવાળો હંમેશા 27 થાય.
- A-Z (Azad - આઝાદ)
- B-Y (Boy - બોય)
- C-X (Crux - ક્રક્સ)
- D-W (Dew - ડ્યુ)
- G-T (G.T. Road)
2. લોહીના સંબંધો (Blood Relations)
આ ટોપિકમાં ત્રણ પેઢીનો ખ્યાલ હોવો જોઈએ.
- પોતે (Self): ભાઈ, બહેન, પતિ, પત્ની, પિતરાઈ.
- એક પેઢી ઉપર: માતા, પિતા, કાકા, મામા, ફોઈ, માસી.
- બે પેઢી ઉપર: દાદા, દાદી, નાના, નાની.
- એક પેઢી નીચે: પુત્ર, પુત્રી, ભત્રીજો, ભાણો.
પુરુષ માટે (+) અને સ્ત્રી માટે (-) નિશાની વાપરવી.
3. દિશા અને અંતર (Direction & Distance)
મુખ્ય ચાર દિશાઓ: ઉત્તર (N), દક્ષિણ (S), પૂર્વ (E), પશ્ચિમ (W). યાદ રાખવાનો ક્રમ (ઘડિયાળની દિશામાં):
પાયથાગોરસનો પ્રમેય:
જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ ત્રાંસી દિશામાં હોય અને ટૂંકું અંતર શોધવાનું હોય:
ત્રિપુટીઓ (Triplets): (3, 4, 5), (6, 8, 10), (5, 12, 13), (8, 15, 17).
4. ક્રમ કસોટી (Ranking Test)
કોઈ એક વ્યક્તિનો ક્રમ ડાબેથી અને જમણેથી આપેલો હોય અને કુલ સંખ્યા શોધવી હોય.
-1 કેમ? કારણ કે એક જ વ્યક્તિની ગણતરી બે વાર થઈ છે.
5. કેલેન્ડર (Calendar) - જાદુઈ કોડ
કોઈપણ તારીખનો વાર શોધવા માટેનો મોબાઈલ નંબર (મહિનાનો કોડ):
(જાન્યુ=1, ફેબ્રુ=4... ડિસે=6)
સૂત્ર: (તારીખ + મહિનાનો કોડ + વર્ષના છેલ્લા બે અંક + લીપ વર્ષ + સદી કોડ) ÷ 7
- શેષ 1 વધે તો રવિવાર, 2 તો સોમવાર... 0 તો શનિવાર.
- સામાન્ય વર્ષમાં 1 દિવસ વધે, લીપ વર્ષમાં 2 દિવસ વધે.
6. ઘડિયાળ (Clock)
કલાક કાંટા અને મિનિટ કાંટા વચ્ચેનો ખૂણો શોધવાનું સૂત્ર:
જ્યાં H = કલાક અને M = મિનિટ.
દર્પણ પ્રતિબિંબ (Mirror Image):
આપેલ સમયને 11:60 માંથી બાદ કરવો.
🎯 રીઝનીંગ ચેલેન્જ (80 MCQs)
તમારી બુદ્ધિ ક્ષમતા ચકાસવા માટે તૈયાર છો?