Std 9 Assignment Solution paper 2026

આ પોસ્ટ સાંભળો:

ટીપ: તમે લખાણના કોઈ પણ વાક્ય પર બે વાર (Double Click) કરીને ત્યાંથી જ સાંભળવાનું શરૂ કરી શકો છો.

ધોરણ 9 વિજ્ઞાન - વાર્ષિક પરીક્ષા સોલ્યુશન

NCERT અભ્યાસક્રમ મુજબ સંપૂર્ણ સમજૂતી સાથે

વિભાગ A: હેતુલક્ષી પ્રશ્નો (24 ગુણ)

1. નીચેના પૈકી એરોસોલનું ઉદાહરણ કયું છે?

સાચો જવાબ: D. વાદળાં
સમજૂતી: વાદળાં એ હવામાં (વાયુ) રહેલા પ્રવાહીના ટીપાંનું મિશ્રણ છે, જેને 'એરોસોલ' કહે છે.

2. ક્વિક લાઈમનું આણ્વીય સૂત્ર ___ છે.

સાચો જવાબ: D. CaO
સમજૂતી: ક્વિક લાઈમ એટલે કેલ્શિયમ ઓક્સાઈડ (CaO). જ્યારે Ca(OH)₂ ને લાઈમ વોટર કહે છે.

3. કઈ અંગિકા વનસ્પતિકોષમાં, કોષનો 50-90% હિસ્સો આવરી લે છે?

સાચો જવાબ: C. રસધાની
સમજૂતી: વનસ્પતિકોષમાં મધ્યસ્થ રસધાની ખૂબ મોટી હોય છે જે કોષને આશૂનતા પૂરી પાડે છે.

4. ક્યા રસાયણનું સ્થૂલન છાલને હવા અને પાણી માટે અપ્રવેશશીલ બનાવે છે?

સાચો જવાબ: C. સુબેરિન
સમજૂતી: સુબેરિન એક મીણ જેવું દ્રવ્ય છે જે કોષદીવાલમાં જમા થઈ તેને પાણી માટે અવરોધક બનાવે છે.

5. અન્નવાહક પેશીમાં મૃત ઘટક કયો છે?

સાચો જવાબ: D. અન્નવાહક તંતુ
સમજૂતી: અન્નવાહક પેશીના અન્ય તમામ ઘટકો જીવંત હોય છે, માત્ર અન્નવાહક તંતુઓ જ મૃત હોય છે.

સૂચના: નીચેના પ્રશ્નો પર ક્લિક કરો અને જવાબ જુઓ.

6. પદાર્થના પ્રતિએકમ દળના કદને ઘનતા કહે છે. (ખરું/ખોટું)

ખોટું
સાચું વિધાન: પદાર્થના પ્રતિ એકમ કદના દળને ઘનતા કહે છે (ઘનતા = દળ/કદ).

7. કાદવ એ સોલ છે. (ખરું/ખોટું)

ખરું
કાદવ એ ઘનનું પ્રવાહીમાં મિશ્રણ (સોલ) છે.

8. પારો ભરેલા પાત્રમાં લોખંડનો નક્કર ટુકડો તરે છે. (ખરું/ખોટું)

ખરું
પારાની ઘનતા (13.6 g/cc) લોખંડની ઘનતા (7.8 g/cc) કરતાં વધુ હોવાથી લોખંડ તરે છે.

9. 36 km h⁻¹ અચળ ઝડપે ગતિ કરતી કારની ઝડપ ___ m s⁻¹ છે.

જવાબ: 10
ગણતરી: 36 × (5/18) = 2 × 5 = 10 m/s.

10. ___ ભૌતિક રાશિને તેના મૂલ્યની સાથે દિશા દર્શાવવી જરૂરી છે.

જવાબ: સ્થાનાંતર
સ્થાનાંતર સદિશ રાશિ હોવાથી દિશા જરૂરી છે.

11. 10⁶ dyne = ___ newton

જવાબ: 10
1 Newton = 10⁵ Dyne, તેથી 10⁶ Dyne = 10 Newton.

24. જોડકાં જોડો (ક્લિક કરીને જોડો)

ડાબી બાજુના બોક્સ પર ક્લિક કરો, પછી તેને અનુરૂપ જમણી બાજુના બોક્સ પર ક્લિક કરો.

1. -5 ms⁻²

2. 20 ms⁻²

a. વેગ

b. પ્રવેગ

c. પ્રતિપ્રવેગ

વિભાગ B: ટૂંક જવાબી પ્રશ્નો (18 ગુણ)

25. ગલનબિંદુ એટલે શું? બરફનું ગલનબિંદુ જણાવો.

વ્યાખ્યા: જે તાપમાને વાતાવરણીય દબાણ હેઠળ ઘન પદાર્થ પીગળીને પ્રવાહી સ્વરૂપમાં રૂપાંતરિત થાય છે, તે તાપમાનને તે પદાર્થનું ગલનબિંદુ કહે છે.

બરફનું ગલનબિંદુ: 273.15 K અથવા 0°C.

26. H₂SO₄ ના આણ્વીય દળની ગણતરી કરો.

પદાર્થ: સલ્ફ્યુરિક એસિડ (H₂SO₄)
પરમાણુ ભાર: H=1, S=32, O=16

ગણતરી:
= (2 × H) + (1 × S) + (4 × O)
= (2 × 1) + (1 × 32) + (4 × 16)
= 2 + 32 + 64
= 98 u (યુનિફાઈડ માસ)

28. "Na⁺ સંપૂર્ણ ભરાયેલી K અને L કક્ષાઓ ધરાવે છે.” સમજાવો.

• સોડિયમ (Na) નો પરમાણુ ક્રમાંક 11 છે.
• તેની ઈલેક્ટ્રોન રચના: K(2), L(8), M(1) છે.
• જ્યારે તે સ્થાયી થવા માટે 1 ઈલેક્ટ્રોન ગુમાવે છે, ત્યારે Na⁺ બને છે.
• હવે તેની રચના K(2), L(8) બને છે, જે સંપૂર્ણ ભરાયેલી છે.

33. 50kg દળના પદાર્થનો વેગ 5s માં 3 ms⁻¹ થી વધીને 12 ms⁻¹ થાય છે. બળ શોધો.

આપેલ માહિતી:
દળ (m) = 50 kg
પ્રારંભિક વેગ (u) = 3 m/s
અંતિમ વેગ (v) = 12 m/s
સમય (t) = 5 s

સૂત્ર: F = ma = m(v-u)/t

= 50 × (12 - 3) / 5
= 50 × 9 / 5
= 10 × 9
= 90 N (ન્યૂટન)

35. 100 kg દળના પદાર્થને 8 મીટર ઊંચાઈએ લઈ જતાં સંગ્રહ પામતી ઊર્જા?

અહીં સંગ્રહ પામતી ઊર્જા એટલે સ્થિતિ ઊર્જા (Potential Energy).

PE = mgh

PE = 100 × 9.8 × 8

PE = 7840 Joule

વિભાગ C: સવિસ્તર ઉત્તર (18 ગુણ)

40. નીચેનાં ઉદાહરણોમાં કલિલનો પ્રકાર અને માધ્યમ જણાવો.

ઉદાહરણ	કલિલ પ્રકાર	પરિક્ષેપિત કલા	માધ્યમ
દૂધ	પાયસ (Emulsion)	પ્રવાહી	પ્રવાહી
માખણ	જેલ (Gel)	પ્રવાહી	ઘન
હેર ક્રીમ	પાયસ	પ્રવાહી	પ્રવાહી

41. રાસાયણિક સૂત્રો લખો.

(1) કૅલ્શિયમ ઑક્સાઇડ: CaO

(2) પાણી: H₂O

(3) સોડિયમ સલ્ફાઈડ: Na₂S

(4) એમોનિયા: NH₃

(5) સોડિયમ કાર્બોનેટ: Na₂CO₃

(6) ઍલ્યુમિનિયમ ઑક્સાઇડ: Al₂O₃

44. “ન્યૂટનનો ગતિનો બીજો નિયમ એ પહેલા નિયમ સાથે સુસંગત છે.” સમજાવો.

ન્યૂટનનો બીજો નિયમ: F = ma (બળ = દળ × પ્રવેગ).

જો પદાર્થ પર બાહ્ય બળ ન લાગે, એટલે કે F = 0 હોય, તો:

• F = ma ⇒ 0 = ma
• દળ (m) શૂન્ય ન હોઈ શકે, તેથી પ્રવેગ a = 0 થાય.
• પ્રવેગ શૂન્ય હોવાનો અર્થ છે કે વેગ અચળ રહે છે.

આમ, જો બળ ન લાગે તો પદાર્થ સ્થિર હોય તો સ્થિર રહે છે અને ગતિમાં હોય તો અચળ વેગથી ગતિ ચાલુ રાખે છે. આ જ ન્યૂટનનો પહેલો નિયમ છે. તેથી બંને સુસંગત છે.

વિભાગ D: સવિસ્તર ઉત્તર (20 ગુણ)

47. Cl સંજ્ઞા પરથી માહિતી આપો (પરમાણુ ક્રમાંક, દળાંક વગેરે).

આપેલ સંજ્ઞા: ક્લોરિન (³⁵₁₇Cl)

• (1) પરમાણ્વીય ક્રમાંક (Z): 17 (નીચે લખેલો અંક)
• (2) દળાંક (A): 35 (ઉપર લખેલો અંક)
• (3) ઘટક કણોની સંખ્યા:
  - પ્રોટોન (p) = Z = 17
  - ઈલેક્ટ્રોન (e) = 17 (તટસ્થ પરમાણુમાં)
  - ન્યૂટ્રોન (n) = A - Z = 35 - 17 = 18
• (4) સંયોજન: ઍલ્યુમિનિયમ (Al⁺³) અને ક્લોરિન (Cl⁻¹)
  સૂત્ર: AlCl₃ (ઍલ્યુમિનિયમ ક્લોરાઈડ)

52. (1) સ્કૂલબૅગના પટ્ટા પહોળા કેમ? (2) તફાવત: દળ અને વજન.

(1) વૈજ્ઞાનિક કારણ:
દબાણનું સૂત્ર P = F/A છે (જ્યાં P=દબાણ, F=બળ, A=ક્ષેત્રફળ). સ્કૂલબૅગના પટ્ટા પહોળા રાખવાથી ખભા પરના સ્પર્શનું ક્ષેત્રફળ (A) વધે છે. ક્ષેત્રફળ વધતાં, બૅગના વજનને કારણે ખભા પર લાગતું દબાણ (P) ઘટે છે. તેથી વિદ્યાર્થીને બૅગ ઉંચકવી સરળ બને છે અને દર્દ થતું નથી.

---

(2) તફાવત: દળ અને વજન

દળ (Mass)	વજન (Weight)
પદાર્થમાં રહેલા દ્રવ્યના જથ્થાને દળ કહે છે.	પદાર્થ પર લાગતા ગુરુત્વાકર્ષણ બળને વજન કહે છે.
અદિશ રાશિ છે.	સદિશ રાશિ છે.
બધે જ અચળ રહે છે.	સ્થળ બદલાતા બદલાય છે.
એકમ: kg	એકમ: Newton (N)

54. (1) બલ્બમાં ઊર્જા રૂપાંતર (2) પાવર ગણતરી (0.5 kW × 4).

(1) ઊર્જા રૂપાંતરણ:
બૅટરી રાસાયણિક ઊર્જાનું વિદ્યુત ઊર્જામાં રૂપાંતર કરે છે. ત્યારબાદ બલ્બમાં વિદ્યુત ઊર્જાનું પ્રકાશ ઊર્જા અને ઉષ્મા ઊર્જામાં રૂપાંતર થાય છે.

---

(2) દાખલો:

પાવર (P) = 500 W = 0.5 kW
સાધનોની સંખ્યા = 4
કુલ પાવર = 4 × 0.5 = 2 kW
સમય (t) = 15 કલાક

વપરાતી વિદ્યુત ઊર્જા = P × t
= 2 kW × 15 h
= 30 kWh (30 યુનિટ)

© Nj Classes Gujarati | Designed for Student Success