ટીપ: તમે લખાણના કોઈ પણ વાક્ય પર બે વાર (Double Click) કરીને ત્યાંથી જ સાંભળવાનું શરૂ કરી શકો છો.
વિજ્ઞાન - ધોરણ 9
વાર્ષિક પરીક્ષા 2026 (NCERT અભ્યાસક્રમ મુજબ)
કુલ ગુણ: 80સમય: 3 કલાક
વિભાગ A : હેતુલક્ષી પ્રશ્નો (MCQ)24 ગુણ
1. 'સૂકો બરફ' કોને કહે છે?
A) ઘન પાણી
B) ઘન કાર્બન ડાયોક્સાઈડ (CO2)
C) ઘન નાઈટ્રોજન
D) પ્રવાહી CO2
2. કોષ (Cell) શબ્દ સૌપ્રથમ કોણે આપ્યો હતો?
A) રોબર્ટ હૂક
B) લ્યુવેન હોક
C) રોબર્ટ બ્રાઉન
D) ડાર્વિન
3. બળ (Force) નો SI એકમ કયો છે?
A) જૂલ
B) વોટ
C) ન્યૂટન
D) પાસ્કલ
4. નીચેનામાંથી કયું મિશ્રણ નથી?
A) હવા
B) પાણી (સંયોજન)
C) લીંબુ શરબત
D) માટી
5. પરમાણુવાદનો સિદ્ધાંત કોણે રજૂ કર્યો?
A) ડાલ્ટન
B) રૂથરફોર્ડ
C) થોમસન
D) બોહર
વિભાગ B : એક વાક્યમાં ઉત્તર12 ગુણ
1. કોષનું 'પાવર હાઉસ' કોને કહે છે?1 ગુણ
✅ જવાબ: કણાભસૂત્ર (Mitochondria) ને કોષનું પાવર હાઉસ (શક્તિઘર) કહે છે.
2. સોડિયમની સંજ્ઞા જણાવો.1 ગુણ
✅ જવાબ: સોડિયમની સંજ્ઞા Na છે (લેટિન નામ 'Natrium' પરથી).
3. વેગમાન (Momentum) નું સૂત્ર શું છે?1 ગુણ
✅ જવાબ: વેગમાન (p) = દળ (m) × વેગ (v).
4. CNG નું પૂરું નામ જણાવો.1 ગુણ
✅ જવાબ: Compressed Natural Gas (કોમ્પ્રેસ્ડ નેચરલ ગેસ).
વિભાગ C : ટૂંકમાં ઉત્તર16 ગુણ
1. તફાવત આપો: દળ (Mass) અને વજન (Weight).2 ગુણ
✅ જવાબ: દળ: પદાર્થમાં રહેલા દ્રવ્યના જથ્થાને દળ કહે છે. તે બધે સમાન હોય છે. તેનો એકમ kg છે. વજન: પદાર્થ પર લાગતા ગુરુત્વાકર્ષણ બળને વજન કહે છે. તે જગ્યા પ્રમાણે બદલાય છે (દા.ત. ચંદ્ર પર ઓછું હોય). તેનો એકમ ન્યૂટન છે.
2. લાઈસોઝોમને 'આત્મઘાતી કોથળી' શા માટે કહે છે?2 ગુણ
✅ જવાબ: જ્યારે કોષ ઈજાગ્રસ્ત બને છે ત્યારે લાઈસોઝોમ તૂટે છે અને તેમાંથી નીકળતા પાચક ઉત્સેચકો પોતાના જ કોષનું પાચન કરી નાખે છે. આમ તે પોતાના જ કોષનો નાશ કરતી હોવાથી તેને આત્મઘાતી કોથળી કહે છે.
3. બાષ્પીભવનથી ઠંડક ઉત્પન્ન થાય છે. કારણ આપો.2 ગુણ
✅ જવાબ: બાષ્પીભવન દરમિયાન પ્રવાહી સપાટી પરથી ઉર્જા મેળવી વાયુમાં ફેરવાય છે. આ ઉર્જા આસપાસના વાતાવરણમાંથી શોષાય છે, જેના કારણે આસપાસનું તાપમાન ઘટે છે અને ઠંડક ઉત્પન્ન થાય છે. (ઉ.દા. માટલાનું પાણી ઠંડુ થવું).
વિભાગ D : મુદ્દાસર ઉત્તર12 ગુણ
1. ન્યૂટનનો ગતિનો બીજો નિયમ લખો અને સમજાવો.3 ગુણ
✅ જવાબ: નિયમ: "કોઈ પદાર્થ પર લાગતું બળ તેના વેગમાનના ફેરફારના દરના સમપ્રમાણમાં હોય છે." સૂત્ર: F = ma (જ્યાં F=બળ, m=દળ, a=પ્રવેગ).
આ નિયમ દર્શાવે છે કે ભારે પદાર્થને ખસેડવા માટે હલકા પદાર્થ કરતાં વધારે બળની જરૂર પડે છે. ક્રિકેટર કેચ પકડતી વખતે હાથ પાછળ ખેંચે છે તે આનું ઉદાહરણ છે.
2. રૂથરફોર્ડના પરમાણુ મોડેલની ખામીઓ જણાવો.3 ગુણ
✅ જવાબ:
1. રૂથરફોર્ડે કહ્યું કે ઇલેક્ટ્રોન કેન્દ્રની આસપાસ ગોળાકાર માર્ગે ફરે છે. જો કોઈ વિદ્યુતભારિત કણ પ્રવેગિત ગતિ કરે તો તે વિકિરણ સ્વરૂપે ઉર્જા ગુમાવે.
2. જો ઇલેક્ટ્રોન ઉર્જા ગુમાવે તો તે કેન્દ્રમાં પડી જાય અને પરમાણુ અસ્થિર બને. પરંતુ વાસ્તવમાં પરમાણુ સ્થિર છે.
3. આ સ્થિરતા રૂથરફોર્ડનું મોડેલ સમજાવી શક્યું નહિ.
✅ જવાબ: વનસ્પતિ કોષ:
- કોષદીવાલ હોય છે (સેલ્યુલોઝની બનેલી).
- હરિતકણ હોય છે (પ્રકાશસંશ્લેષણ માટે).
- રસધાની ખૂબ મોટી હોય છે.
- તારાકેન્દ્રનો અભાવ હોય છે.
પ્રાણી કોષ:
- કોષદીવાલ હોતી નથી (માત્ર કોષરસપટલ હોય છે).
- હરિતકણ હોતા નથી.
- રસધાની નાની હોય છે અથવા હોતી નથી.
- તારાકેન્દ્ર હાજર હોય છે.
2. ઉર્જા સંરક્ષણનો નિયમ લખો અને સમજાવો.4 ગુણ
✅ જવાબ: નિયમ: "વિશ્વમાં રહેલી કુલ ઉર્જાનો જથ્થો અચળ છે. ઉર્જા ઉત્પન્ન કરી શકાતી નથી કે તેનો નાશ કરી શકાતો નથી. માત્ર એક સ્વરૂપમાંથી બીજા સ્વરૂપમાં રૂપાંતર કરી શકાય છે."
ઉદાહરણ:
- જ્યારે કોઈ પદાર્થને ઉપરથી મુક્ત પતન કરાવવામાં આવે છે ત્યારે તેની સ્થિતિ ઉર્જા (Potential Energy) ઘટતી જાય છે અને ગતિ ઉર્જા (Kinetic Energy) વધતી જાય છે.
- જમીન પર અથડાય ત્યારે બધી સ્થિતિ ઉર્જા ગતિ ઉર્જામાં ફેરવાઈ જાય છે.
- એટલે કે કુલ ઉર્જા (યાંત્રિક ઉર્જા) હંમેશા અચળ રહે છે.
અમે તમારા અભ્યાસને સરળ બનાવવા સતત મહેનત કરીએ છીએ. શું તમને આ એપ ઉપયોગી લાગી રહી છે?
અમને 5-સ્ટાર રેટિંગ આપો! ⭐
તમારો એક નાનકડો રિવ્યુ અમને હજુ વધુ સારું કામ કરવાની પ્રેરણા આપશે. પ્લે સ્ટોર પર તમારો કિંમતી સમય આપીને રેટિંગ જરૂર આપો.
Ad-Blocker અથવા Private DNS ચાલુ છે!
અમારી ફ્રી સર્વિસ ચાલુ રાખવા માટે જાહેરાતો જરૂરી છે. કૃપા કરીને તમારા ફોનના સેટિંગ્સમાંથી Private DNS (જેમ કે dns.adguard.com) અથવા Ad-Blocker એપ બંધ કરો અને ફરી પ્રયાસ કરો.